توضیحات

«متون درسی» به مثابه دانشِ مشروع، در نظام­های آموزشی جایگاه ویژه­ای دارند. از این­رو، برای تحلیل مدل­­سازیِ فرهنگ سیاسی در حوزه­ی آموزش رسمی پس از انقلاب اسلامی در ایران، نیازمند تحلیل متون درسی هستیم. با توجه به نقش جوهری «رقابت» و «همکاری» در ایجاد نظم و تغییر اجتماعی می­توان تحلیل­های جامعه­شناسی سیاسی را بر دو محور کنشِ متقابلِ گسسته و کنشِ متقابلِ پیوسته طبقه­بندی کرد. بنابراین، متناسب با سطح مورد مطالعه در این تحقیق(برنامه درسی قصد شده)، فرهنگ سیاسی به «رقابتی»(تغییرگرا/ تغییرپذیر) و «همکاری­محور و یاریگرانه»(نظم­گرا/ نظم­پذیر) طبقه­بندی شده است و برای تحلیل، متون درسیِ تعلیمات اجتماعی و فارسی دوره راهنمایی انتخاب شدند زیرا اولاً، ظرفیت بالاتری نسبت به سایر متون برای انتقال فرهنگ‌های رقابتی و یاریگرانه دارند. ثانیاً، تلقی از فرهنگ سیاسی در این تحقیق بر ثقل «فرهنگ» و نه «سیاست» می­باشد. تحلیل محتوای انجام شده از نوع کیفی با ویژگی «تحلیل انتقادی»(Critical Analysis) و «تحلیل ساختاری»(Structural Analysis) است.