توضیحات

قرآن دربارۀ آموزه‌هایی سکوت کرده است که از قلمرو آن خارج هستند و اعلام‌شدن آنها به سنّت واگذار شده است. این واگذاری به‌معنای استمرار وحی و نفی خاتمیّت نیست؛ چراکه بخشی از آموزه‌های اسلام با تحقق‌یافتن شرایط مناسبِ اعلام‌شدن، از رهگذر تحدیث و بدون وساطت فرشتۀ خاص وحی به ائمّۀ معصوم(ع) ابلاغ می‌شده است. بااین‌وصف، سنّت در کنار قرآن، پیکرۀ کاملِ اسلام را به تصویر می‌کشد و منبعی مستقل برای فهم و استخراج آموزه‌های دینی به‌شمار می‌رود؛ اما از نظر جایگاه، پس از قرآن قرار دارد، چنان‌که از قرآن به «ثقل اکبر» و از عترت به‌عنوان حاملان سنّت، به «ثقل اصغر» یاد شده است.

***

به استناد حدیث شریف ثقلین که مورد اتفاق فریقین است، پیامبر اکرم(ص) از قرآن و عترت یعنی حاملان سنت به‌عنوان دو میراث گران‌سنگ خود یاد کرده و بر چنگ‌زدن به آن‌ها برای رهنمونی به طریق سعادت تأکید کرده است. براین‌اساس عالمان و اندیشه‌وران مسلمان در عرصه‌های مختلف علوم اسلامی از قرآن و سنت همواره به‌عنوان مهم‌ترین و معتبرترین منبع فهم و استخراج آموزه‌های دین شناخت یاد کرده‌اند. به‌خاطر جایگاه بس رفیعی که قرآن و سنت در ترسیم نظام‌جمعی از دین دارند، هرگونه کنکاش و بازپژوهی آن‌ها و به‌ویژه نوع رابطه و تعاملی که این دو منبع نسبت به یکدیگر دارند، از اهمیت بس والایی برخوردار است.

از نکات قابل‌توجه کتاب رابطه متقابل کتاب و سنت نقد آرای بزرگان و ارائه نظریه یا نگاهی نو در تبیین رابطه کتاب و سنت یعنی «منبعیت و حجیت کتاب و سنت» است. به‌ویژه در روزگار ما که ضرورت تولید علم و نواندیشی با بهره‌گیری از مبانی متقن موردتأکید همگان است.

کتاب رابطه متقابل کتاب و سنت تألیف دکتر علی نصیری در پنج فصل سامان‌یافته است:

فصل اول: بازشناخت کلیاتی درباره قرآن

فصل دوم: مبانی سنت‌شناسی

فصل سوم: رابطه کتاب و سنت از منظر اندیشه‌وران

فصل چهارم: خدمات سنت به قرآن

فصل پنجم: خدمات قرآن به سنت